Thúc đẩy hợp tác giữa doanh nghiệp, nhà trường trong đào tạo và tuyển dụng lao động

Hội nghị Người sử dụng lao động 2018 với chủ đề “ Hợp tác Doanh nghiệp và Nhà trường trong đào tạo và tuyển dụng” đã được nhiều tổ chức, cá nhân quan tâm, trong đó có nhiều doanh nghiệp cơ khí sử dụng nhiều lao động. Hội nghị đã nêu ra và khẳng định một số quan điểm đáng chú ý về lĩnh vực này. Doanh nghiệp mới chính là người sử dụng lao động. Đầu tư phát triển giáo dục nghề nghiệp chính là đầu tư vảo phát triển doanh nghiệp một cách toàn diện.

 

            Hội nghị Người sử dụng lao động 2018 với chủ đề “ Hợp tác Doanh nghiệp và Nhà trường trong đào tạo và tuyển dụng” đã được nhiều tổ chức, cá nhân quan tâm, trong đó có nhiều doanh nghiệp cơ khí sử dụng nhiều lao động. Hội nghị đã nêu ra và khẳng định một số quan điểm đáng chú ý về lĩnh vực này. Doanh nghiệp mới chính là người sử dụng lao động. Đầu tư phát triển giáo dục nghề nghiệp chính là đầu tư vảo phát triển doanh nghiệp một cách toàn diện.  

            Hội nghị trên đã diễn ra ngày 21/11 tại Hà Nội, do Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) phối hợp với Tổng cục Giáo dục nghề nghiệp, Bộ Lao động Thương binh và Xã hội (LĐTB&XH) tổ chức. Hội nghị có sự tham gia của TS Vũ Tiến Lộc – Chủ tịch VCCI, Thứ trưởng Bộ LĐTB&XH,  Tổng Cục trưởng Tổng cục GDNN Nguyễn Hồng Minh , Đại sứ Vương quốc Nauy tại Việt Nam, Đại diện Ngân hàng thế giới tại Việt Nam, đại diện các Doanh nghiệp/ các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, trong đó có nhiều chủ doanh nghiệp cơ khí và đại diện Hiệp hội Doanh nghiệp cơ khí Việt Nam…. Hội nghị là diễn đàn và cơ hội để các bên quan tâm đóng góp ý kiến, đưa ra các kiến nghị tới các cơ quan hoạch định chính sách nhằm thúc đẩy các mối quan hệ giữa nhà trường và doanh nghiệp trở nên chặt chẽ và hiệu quả.

            Tại Hội nghị, TS Vũ Tiến Lộc – Chủ tịch VCCI đã khẳng định: “Đổi mới sáng tạo chính là yếu tố cốt lõi quyết định sự phát triển của doanh nghiệp, mà đổi mới sáng tạo bắt đầu từ trí tuệ con người, và con người chính là chìa khóa nâng cao năng suất lao động cho doanh nghiệp.” Vì vậy, cần phải đào tạo được nguồn lao động có chất lượng cao chính là nhiệm vụ cấp bách của đất nước.  “ Doanh nghiệp chính là động lực chính thúc đẩy hệ thống giáo dục dạy nghề.”

            Bà Trần Thị Lan Anh – Phó Tổng thư kí VCCI, Giám đốc Văn phòng giới sử dụng lao động đã trình bày Đánh giá chất lượng lao động doanh nghiệp Việt Nam. Trong đó nhấn mạnh,  “chúng ta nói nhiều đến hợp tác giữa nhà trường và doanh nghiệp để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực của ASEAN +3 mà thiếu đi vai trò quan trọng là doanh nghiệp cũng như tổ chức đại diện và hiệp hội doanh nghiệp.”  Hiện nay, ta đang đòi hỏi một lượng lớn nguồn lao động chất lượng cao nhưng lao động đào tạo ở các trường dạy nghề tại Việt lại ngày càng giảm dần. Đây là một vấn đề cần được cải thiện và được chú trọng nhiều hơn nữa… Hợp tác giữa các trường nghề và doanh nghiệp còn rất “lỏng lẻo” và hình thức, các doanh nghiệp còn thụ động trong việc này. Mối quan hệ giữa hai bên cần được xây dựng trên lợi ích thiết thực để nâng cao chất lượng giáo dục nghề nghiệp.

            Qua các phân tích của chuyên gia, chất lượng nguồn lao động chưa đáp ứng được nhu cầu của doanh nghiệp. Tỉ lệ lao động chưa qua đào tạo hoặc đào tạo dưới 3 tháng cao nhất, chiếm đến gần 44%. Trong khi đó, tỉ lệ lao động có trình độ đại học cao nhất, chiếm 23%. Đáng chú ý là việc lao động được đào tạo bởi các trường cao đẳng, trung cấp nghề vẫn còn thấp, cho thấy mức độ đáp ứng của các trường nghề cũng như định hướng giáo dục ở Việt Nam vẫn chú trọng giáo dục đại học nhiều hơn. Từ đó, doanh nghiệp có xu hướng chọn những tỉnh thành có tỉ lệ lao động có chất lượng cao để đầu tư vì doanh nghiệp sẽ phải bỏ ra ít chi phí hơn để đào tạo lao động.

            Trong phiên thảo luận, bà Vũ Thị Nhinh – Giám đốc nhân sự, công ty VPIC 1 (một doanh nghiệp 100% vốn Đài Loan chuyên sản xuất các sản phẩm cơ khí) cho biết: “Việc doanh nghiệp chưa chủ động trong việc hợp tác với nhà trường, có thể là do lĩnh vực sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp chưa có yêu cầu cao về việc đào tạo. Hay cũng có thể do doanh nghiệp cũng chưa nắm bắt được thông tin về các chính sách, quy định pháp luật, hoặc doanh nghiệp chưa nhận thấy lợi ích từ việc liên kết đào tạo với các cơ sở, trường trung tâm đào tạo nghề.”

            Bài toán về chất lượng nguồn lao động sẽ không giải quyết được nếu như không gắn với doanh nghiệp. Bởi hơn ai hết doanh nghiệp mới chính là người sử dụng lao động. Có thể nói, nhà trường, trung tâm đào tạo nghề chính là bộ phận đầu mối tiếp xúc doanh nghiệp, nguồn cung cấp tốt nhất cho các doanh nghiệp. Tuyển sinh phải thêm chức năng gắn kết với tuyển dụng, gắn với việc làm, xác định đầu ra, xác định doanh nghiệp tuyển dụng.

            Hiệu trưởng Trường Cao đẳng nghề Công nghệ cao Đồng Nai Lê Anh Đức đã chia sẻ kinh nghiệm: “Đến nay, Trường (ông làm hiệu trưởng) có mối quan hệ hợp tác với 170 doanh nghiệp trong quá trình đào tạo. Doanh nghiệp tham gia với trường từ khâu biên soạn, góp ý giáo trình, trực tiếp đào tạo một số môn học, hỗ trợ học viên thực hành và kiểm định tốt nghiệp. Vì thế, 100% sinh viên tốt nghiệp khối ngành kĩ thuật (trong đó có cơ khí) đều có việc làm ngay; Các ngành còn lại như kinh tế, công nghệ thông tin có việc làm ngay chiếm khoảng 80%. Hiện nay, số học viên đã tăng cao 35% so với năm ngoái...”

            Đáng chú ý, bà Vũ Thị Nhinh, đại diện cho giới tuyển dụng lao động cơ khí  đã đưa ra 5 tiêu chí mà doanh nghiệp lựa chọn cơ sở, trung tâm, trường giáo dục nghề để hợp tác đào tạo lao động: Thứ nhất, trường nghề phải có chương trình đào tạo phù hợp với lĩnh vực kinh doanh của doanh nghiệp. Thứ hai, cơ sở vật chất của nhà trường cũng phải đáp ứng được hoặc có mức độ phù hợp nhất định với doanh nghiệp. Thứ ba, cơ chế chính sách của nhà trường đáp ứng được nhu cầu với doanh nghiệp. Nghĩa là, trường phải thể hiện được sự năng động, chủ động thay đổi kế hoạch đào tạo, hương trinh đào tạo trong quá trình giảng dạy để phù hợp với doanh nghiệp cũng như phát triển của xã hội. Thứ tư, năng lực của đội ngũ giáo viên; Nhiều sự hợp tác của doanh nghiệp và nhà trường được bắt nguồn từ đội ngũ giáo viên. Thứ năm, trường nghề có thể phát triển dịch vụ đảm bảo nhu cầu của doanh nghiệp. Cụ thể, nhà trường kết hợp giữa đào tạo cùng cung cấp dịch vụ kỹ thuật. Tạo cơ hội nhiều hơn cho sự gắn kết giữa trường và doanh nghiệp, hội tụ giữa xưởng và trường.

            Trong ngành cơ khí, công nghiệp chế tạo  nói chung đang có khá nhiều Tập đoàn, Tổng công ty, Công ty lớn có trường, trung tâm đào tạo nghề trong hệ thống của mình. Theo đại diện Bộ LĐTB&XH tới đây mạng lưới dạy nghề cả nước sẽ được qui hoạch gọn theo hướng nâng cao hiệu quả, giảm đầu mối. Những vấn đề nêu trên, cần được nghiên cứu sâu hơn và áp dụng vào thực tiễn để nâng cao hiệu quả. Tại hội nghị, cũng nổi lên quan điểm, được ông TS Obert Pimhidzai, đại diện IMF chia sẻ về chất lượng lao động, trong đó cốt lõi là thái độ lao động- được đánh giá đầu tiên, sau đó là sức khỏe, tiếp đến mới là kỹ năng. Người lao động yêu nghề, thì kỹ năng có thể trau dồi nhanh, đay cũng là cơ sở để nâng cao năng suất laoo động do doanh nghiệp và xã hội nói chung.


Bà Vũ Thị Nhinh, ngồi thứ hai từ bên trái